Gospodarka, siła, wizja
Zaufało nam 19 000 firm zatrudniających przeszło 5 000 000 pracowników

Jak wykorzystać instrumenty rynku pracy przewidziane w Tarczy Antykryzysowej?

Eksperci:

Adrian Prusik - radca prawny, Lider Działu Produktów Emerytalnych (Kancelaria Prawa Pracy Wojewódka i Wspólnicy Sp.k.)

Magdalena Wojtyra - Z-ca dyrektora ds. dochodowych II Oddziału ZUS w Warszawie

Moderator:

Tomasz Misiak - Wiceprezydent Pracodawców RP.


W poniższym Q&A zamieszczamy wyłącznie odpowiedzi udzielone przez ZUS.


Czy zniesienie lub odroczenie płatności składek ZUS będzie dotyczyło także przedsiębiorców zatrudniających więcej niż dziewięć osób?

(Odpowiedź zgodna ze stanem prawnym z 3.04) Z odroczenia terminu płatności lub rozłożenia zadłużenia na raty mogą skorzystać wszyscy płatnicy składek. Natomiast ze zwolnienia z opłacania składek mogą skorzystać płatnicy, którzy na 29 lutego 2020r. mieli zgłoszonych mniej niż 10 ubezpieczonych.

Czy można skorzystać z umorzenia składek ZUS i jednocześnie dofinansowania do wynagrodzeń ubiegając się w tej sytuacji o dofinansowanie tylko kwoty netto i podatku?

Ze zwolnienia z opłacania składek mogą skorzystać płatnicy, którzy na 29 lutego 2020r. mieli zgłoszonych mniej niż 10 ubezpieczonych.Do skorzystania ze zwolnienia konieczne jest spełnienie następujących warunków: działalność była prowadzona przed 1 lutego 2020 r., przychód uzyskany w pierwszym miesiącu, za który jest składany wniosek o zwolnienie z opłacania składek nie był wyższy niż 300% prognozowanego przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia brutto w gospodarce narodowej w 2020 r. (tj. 15 681 zł). Zwolnienie udzielane jest na wniosek płatnika i może dotyczyć składek za marzec, kwiecień i maj 2020 r. W zakresie dofinansowania właściwym do udzielenia odpowiedzi jest Powiatowy Urząd Pracy.

Jeden z naszych pracowników przebywał na kwarantannie (powrót córki zza granicy). Czy pracownik musi dostarczyć jakiekolwiek dokumenty potwierdzające powód jego nieobecności oraz potwierdzający brak podejrzeń co do zarażenia?

Na podstawie przepisów art. 25 i 89 ustawy z 31.03.2020r. na równi z niezdolnością do pracy z powodu choroby traktuje się niemożność wykonywania pracy wskutek odbywania obowiązkowej kwarantanny po przekroczeniu granicy Rzeczypospolitej Polskiej. Osoba przekraczająca od 15.03.2020 r. granicę państwową, obowiązana jest do odbycia obowiązkowej kwarantanny, która trwa 14 dni licząc od dnia następującego po przekroczeniu granicy. Dokumentem niezbędnym do ustalenia uprawnień do świadczeń z tytułu choroby (wynagrodzenia chorobowego, zasiłku chorobowego) w związku z odbyciem obowiązkowej kwarantanny jest oświadczenie o odbywaniu obowiązkowej kwarantanny po przekroczeniu granicy. Świadczenie przysługuje wyłącznie osobom, które przekraczają granicę państwową. Współlokatorzy (domownicy) tych osób przebywający na terytorium RP, którzy także zostali poddani obowiązkowej kwarantannie, mogą ubiegać się o świadczenia z tytułu choroby na ogólnych zasadach. Oznacza to, że w celu ustalenia uprawnień do świadczeń z tytułu choroby powinni przedłożyć decyzję inspektora sanitarnego. Jeżeli ubezpieczony nie otrzymał decyzji inspektora sanitarnego, ale lekarz leczący uzna, że w trakcie kwarantanny ze względu na stan zdrowia tej osoby uzasadnione jest orzeczenie o czasowej niezdolności do pracy z powodu choroby i wystawi zwolnienie lekarskie, będzie ono dokumentem stanowiącym podstawę do wypłaty świadczeń z tytułu choroby.

Jakie rozwiązania może zastosować pracodawca, aby zmniejszyć koszty związane z zatrudnieniem?

Zwolnienie małych firm, zgłaszających mniej niż 10 osób do ubezpieczeń społecznych, ze składek za marzec, kwiecień i maj 2020 r.,

Świadczenie postojowe dla osób, które wykonują umowy cywilnoprawne (umowy zlecenia, agencyjne, o dzieło) o ile są spełnione warunki okreslone w ustawie, 

Świadczenie postojowe dla samozatrudnionych, 

Ulga w opłacaniu składek bez opłaty prolongacyjnej – odroczenie terminu płatności lub rozłożenie na raty należności z tytułu składek za okres od stycznia 2020r. 

Wszystkie te wnioski są dostępne online - na Platformie Usług Elektronicznych (PUE) ZUS oraz na stronie www.zus.pl.  

Wnioski można złożyć:

  • •drogą elektroniczną przez PUE ZUS,
  • za pośrednictwem poczty,
  • osobiście w placówce ZUS – do skrzynki na dokumenty oznakowanej napisem 'Tarcza antykryzysowa” (bez kontaktu z pracownikiem ZUS).

Czy złożenie druku w marcu o umorzenie składek ZUS powoduje dyskwalifikację do ubiegania się o zniesienie opłacania składek?

Nie dyskwalifikuje. Strona musi określić o co będzie się ubiegać. Czy o umorzenie na podstawie ustawy o sus, czy o zwolnienie z opłacanie składek na podstawie ustawy w 31 marca 2020. Składki opłacone nie podlegają umorzeniu oraz zwolnieniu.  

Czy odroczenie terminu płatności nie spowoduje, że powstaje zaległość podatkowa i ZUSowa? w związku z czy nie otrzymamy zaświadczenia o niezaleganiu w zapłacie zaliczek/składek.

Odroczenie terminu płatności składek przez Zakład i podpisanie umowy umożliwia uzyskanie zaświadczenia o niezaleganiu. Jeśli płatnik nie wywiąże się z umowy cywilnoprawnej i nie ureguluje należności w terminie wskazanym w umowie na koncie powstanie zaległość.

Czy są ustalone minimalne kryteria aby można przesunąć opłacenie składek. ZUS jest zasypany wnioskami, co jeżeli nie otrzymamy odpowiedzi przez datą zapłaty składek?

Na podstawie wniosku złożonego w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii, jak również w okresie 30 dni następujących po ich odwołaniu jest możliwość odroczenia terminu płatności lub rozłożenia na raty należności z tytułu składek bez naliczania opłaty prolongacyjnej.

Jeżeli ZUS uzna przesunięcie za niezasadne, rozumiem, że automatycznie powoduje to brak możliwości przesunięcia zaliczki na PIT?

W pytaniu należy doprecyzować o jakie przesunięcie chodzi, a w kwestii przesunięcia zaliczki na PIT niezbędne jest stanowisko Naczelnika Urzędu Skarbowego.

Jak wygląda procedura odwołania się od decyzji ZUS?

  • Jeżeli nie zgadzasz się z decyzją odmawiającą świadczenia postojowego, możesz odwołać się do sądu (według zasad Kodeksu Postępowania Cywilnego), za pośrednictwem ZUS•
  • Jeżeli nie zgadzasz się z rozstrzygnięciem ZUS w sprawie ulgi, możesz złożyć wniosek do ZUS o ponowne rozpatrzenie sprawy – 7 dni
  • Jeżeli nie zgadzasz się z decyzją odmawiającą zwolnienia z opłacania składek, możesz złożyć wniosek do Prezesa ZUS o ponowne rozpatrzenie sprawy – 14 dni

Czy wniosek na daną firmę można złożyć raz czy wielokrotnie?

Wniosek o zwolnienie z opłacania składek za marzec, kwiecień i maj 2020 r. płatnik może złożyć jednorazowo, nie później niż do 30 czerwca 2020 r. Za każdy miesiąc należy natomiast złożyć dokumenty rozliczeniowe (z wyłączeniem płatników za których dokumenty sporządza ZUS). Dokumenty rozliczeniowe za miesiące podlegające zwolnieniu muszą być złożone nie później niż do 30 czerwca 2020 r. ZUS informuje płatnika o zwolnieniu z opłacania składek, a w przypadku odmowy wydaje decyzje.

Czy Porozumienie ze Związkami Zawodowymi może być napisane w 'formie ogólnej' tzn.: wymieni zagrożone grupy pracownicze, potencjalne obniżenia etatu, przestoje i potencjalne okresy występowania na przyszłość?

Zakład nie jest adresatem tego pytania. 

Art. 15g Ustawy z dnia 31 marca 2020 roku o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. 2020, poz. 568) dotyczy dofinansowania wynagrodzeń w czasie przestoju lub zmniejszenia czasu pracy. W Art. 15g ust 15 mówi o tym , że przy ustalaniu warunków i trybu pracy w okresie przestoju lub obniżenia wymiaru czasu pracy nie ma zastosowania art.42 paragraf 1-3 Kodeksu Pracy. Przepis ten ma zastosowanie tylko w związku z wnioskowaniem przez przedsiębiorcę o dofinansowanie wynagrodzeń, czy jest od tego niezależny? Tzn. czy przedsiębiorca, nie występując o ww. dofinansowanie wynagrodzeń, może nie stosować art.42 paragraf 1-3 Kodeksu Pracy w związku z wprowadzaniem zmian w warunkach i trybie pracy na czas przestoju lub obniżenia wymiaru czasu pracy? Jak w praktyce wygląda wdrożenie tego przepisu? Można poinformować pracownika na piśmie o zmianie warunków i trybu pracy w każdej chwili?

Zakład nie jest adresatem tego pytania. Nie dotyczy tarczy antykryzysowej.

Ile wniosków powinna złożyć spółka cywilna zatrudniająca pracowników przy założeniu, że każdy wspólnik ma swoje konto w ZUS, a spółka jako płatnik odrębne?

Jeśli spółka zatrudnia pracowników składa wniosek spółka i wszyscy wspólnicy.

Jak traktować prowadzącego działalność gospodarczą z osobą współpracującą ?

Osoba prowadząca działalność i mająca tylko osobę współpracującą skorzysta z niepłacenia składek za siebie i osobę współpracującą pod warunkiem, że na dzień 29 lutego 2020 r. osoba prowadząca działalność i osoba współpracująca były zgłoszone do ubezpieczeń społecznych, a działalność była prowadzona przed 1 lutego 2020 r.

Zwolnienie udzielane jest na wniosek płatnika i dotyczy składek za okres od marca 2020 r. do maja 2020 r.

Czy przedsiębiorca prowadzący DG i jednocześnie pracujący na umowę o pracę może skorzystać ze zwolnienia ze składki zdrowotnej opłacanej z tytułu DG ?

Tak. W przepisach Tarczy antykryzysowej przewiduje się także zwolnienie ze składek dla osoby prowadzącej pozarolniczą działalność opłacającej składki wyłącznie na własne ubezpieczenie zdrowotne.

Do skorzystania ze zwolnienia konieczne jest spełnienie następujących warunków:

  • działalność była prowadzona przed 1 lutego 2020 r.;
  • przychód uzyskany w pierwszym miesiącu, za który jest składany wniosek o zwolnienie z opłacania składek nie był wyższy niż 300% prognozowanego przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia brutto w gospodarce narodowej w 2020 r. (tj. 15 681 zł).

Zwolnienie udzielane jest na wniosek płatnika i może dotyczyć składek za marzec, kwiecień i maj 2020 r. Zwolnienie z opłacania składek jest pomocą publiczną.

Czy składając wniosek RDZ powinno się dołączyć formularz o pomocy de minimis ? Na stronie zuspue przy wysyłce elektronicznej zus prosi o taki załącznik.

Tak. Powinno się dołączyć.

W jaki sposób należy wykazać rozliczenie pracowników za dany miesiąc, za który staramy się o dofinansowanie? Należy za każdy miesiąc dofinansowania przedstawić listę płac? Co z pracownikami którzy w danym miesiącu pójdą na zwolnienie lekarskie, już po złożeniu wniosku o dofinansowanie na ich wynagrodzenie? Czy dofinansowanie będzie liczone proporcjonalnie?

Jeżeli płatnik złoży wniosek w kwietniu, a zaznaczy w tym wniosku zwolnienie ze składek marzec, kwiecień, maj, to rozpatrzymy wszystkie te miesiące. Jeżeli płatnik złoży wniosek w czerwcu i zaznaczy marzec, kwiecień, maj, to również rozpatrzymy z tym, że wnioski i dokumenty rozliczeniowe muszą być złożone do 30.06.2020 r. Zwolnienie z opłacania składek dotyczy płatników wskazanych w ustawie. Dofinansowaniem nie zajmuje się Zakład Ubezpieczeń Społecznych.

Czy to prawda, że jeśli zapłaci się teraz składki za marzec to się 'jakby' rezygnuje z ze zwolnienia w opłacaniu składek prze okres marzec – maj 2020?

Zwolnieniem mogą być objęte tyko te składki, które nie zostały opłacone na dzień złożenia wniosku. Jeżeli za miesiąc marzec 2020 r. została opłacona część składki, to zwolnienie będzie obejmowało tylko tą część, która nie została opłacona. Należy jednak pamiętać, że dla osób deklarujących podstawę wymiaru składek zwolnieniu podlegają należności ustalone od obowiązującej dla nich najniższej podstawy wymiaru.

Czy wspólnicy spółki cywilnej liczeni są łącznie z pracownikami spółki w liczbie 9, który limituje firmy o uzyskanie zwolnienia z opłacania składek ZUS za III+IV+V/2020?

Ze zwolnienia może skorzystać każdy wspólnik jako osoba prowadząca pozarolniczą działalność opłacająca składki na własne ubezpieczenie (po spełnieniu warunków określonych w ustawie) oraz spółka o ile zgłosiła do ubezpieczeń mniej 10 ubezpieczonych.

Czy przedsiębiorca z 1 pracownikiem zatrudnionym na umowę-zlecenie liczony jest jako pracodawca?

Jak najbardziej tak. Żeby skorzystać ze zwolnienia z opłacania składek, należy na dzień 29 lutego 2020 r. mieć zgłoszonych do ubezpieczeń społecznych mniej niż 10 ubezpieczonych. Wlicza się zleceniobiorców i innych ubezpieczonych, którzy byli zgłoszeni do ubezpieczeń społecznych (także praktykantów jeżeli byli zgłoszeni do ubezpieczeń społecznych w tej dacie).

Czy u pracownika, który jest zatrudniony na 1/2 etatu można obniżyć wymiar czasu pracy o 20 proc.?

Przepis mówi o tym, że wymiar czasu pracy można obniżyć nie niżej niż do 1/2 etatu. W takiej sytuacji przepis wyklucza obniżenie wymiaru pracy u osoby zatrudnionej już na 1/2 etatu.

Czy można porozumieć się z pracownikami np: 15.04 ustalając w porozumieniu, że funkcjonuje ono od 1.04.2020?

Zgodnie z ustawą dokumenty rozliczeniowe za miesiąc kwiecień powinny być złoże do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych do 15 maja. 

Czy jeżeli wniosek o dofinansowanie kosztów pracy składa się w kwietniu to bierze się pod uwagę wynagrodzenia za marzec czy wypłacone w marcu?

Dofinansowanie kosztów pracy nie dotyczy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Do Zakładu można złożyć wniosek o zwolnienie z opłacania składek, udzielenie ulgi tj. odroczenie terminu płatności, rozłożenie zadłużenia na raty lub o świadczenie postojowe. O pomoc mogą ubiegać się osoby wskazane w ustawie.

Czy spełniając konieczne warunki mogę uzyskać jednocześnie każdą z możliwych w moim przypadku form pomocy, tzn: zwolnienie ze składek ZUS, świadczenie postojowe, dofinansowanie części kosztów prowadzenia działalności gospodarczej ? 

Można wystąpić o świadczenie postojowe, ale pamiętajmy, że jest to jednorazowa wypłata na konto. Możemy też wystąpić o zwolnienie z opłacania składek ZUS za marzec, kwiecień, maj (wsparcie w ramach pomocy publicznej). Za miesiąc styczeń i luty można złożyć wniosek o odroczenie terminu płatności lub rozłożenie na raty bez opłaty prolongacyjnej.

Czy konto na PUE dla spółki można założyć w całości elektronicznie? Konto prezesa spółki - tak, a pełnomocnictwo ZUS-PEL, jeśli nie w oddziale, to można wysłać gdzieś?

Można założyć konto na PUE przez bankowość elektroniczną. Część banków posiada taką możliwość. Osoby, które przekazują dokumenty powyżej 5 ubezpieczonych mają certyfikaty, które umożliwiają wymianę informacji. Konto dla może być założone tylko przez pełnomocnika spółki.

Czy jeżeli przedsiębiorca otrzymuje zasiłek opiekuńczy może jednocześnie skorzystać z ulgi na zwolnienie składek ZUS?

Osoby prowadzące działalność gospodarczą pobierające zasiłek opiekuńczy za ten okres nie mogą się ubiegać o zwolnienie z opłacania składek. Natomiast mogą ubiegać się o zwolnienie należności wskazane w deklaracji o ile są osobami uprawnionymi w myśl ustawy.