Gospodarka, siła, wizja
Zaufało nam 19 000 firm zatrudniających przeszło 5 000 000 pracowników

Stanowisko Pracodawców Rzeczypospolitej Polskiej wobec Projektu ustawy z dnia 14 września 2018 r. o zmianie niektórych ustaw w celu ograniczenia zatorów płatniczych

W związku z opublikowaniem Projektu ustawy z dnia 14 września 2018 r. o zmianie niektórych ustaw w celu ograniczenia zatorów płatniczych Pracodawcy Rzeczypospolitej Polskiej przedstawiają uwagi wobec niniejszego dokumentu. Przedstawiony przez Ministerstwo Przedsiębiorczości i Technologii Projekt należy co do zasady ocenić pozytywnie.

Z Europejskiego Raportu Płatności 2017 wynika bowiem, że aż 78% przedsiębiorców otrzymuje zapłatę 30 dni po terminie, a 13% czeka na nią nawet do 60 dni. Doliczając do tego średni termin zapłaty wskazany na fakturze, daje to 2 lub 3 miesiące bez wpływów na konto firmy. Taki stan rzeczy niesie za sobą poważne konsekwencje dla biznesu. Można wymienić tu chociażby brak możliwości regulowania przez wierzycieli własnych należności (co prowadzić może do narastania zjawiska zatorów płatniczych), ponoszenie dodatkowych kosztów prowadzenia działalności związanych  z przeterminowanymi należnościami, konieczność podnoszenia cen produktów lub usług, czy też zmniejszanie funduszu wynagrodzeń, w tym ograniczanie zatrudnienia. Zatory płatnicze powodują również osłabienie inwestycji i zahamowanie rozwoju przedsiębiorstw.

Zaproponowane zmiany polegające na wprowadzeniu rozwiązań mobilizujących dłużników transakcji handlowych (przedsiębiorców i podmioty publiczne) do dokonywania zapłaty w ustalonym terminie, jak również zniechęcających do narzucania przez nich nieuzasadnionych, wydłużonych terminów zapłaty, powinny przyczynić się do zauważalnej poprawy sytuacji wierzycieli. Jedną z najważniejszych zmian mogących zapobiegać powstawaniu i piętrzeniu się zatorów płatniczych jest ulga na tzw. złe długi w CIT i PIT na wzór tej obowiązującej w podatku VAT. Zaproponowane przepisy pozwolą bowiem  na odliczenie od podstawy opodatkowania kwot niezapłaconych w ciągu 120 dni od dnia upływu terminu płatności. Z kolei dłużnik zalegający z płatnością będzie miał obowiązek podwyższyć swoją podstawę opodatkowania o kwotę zaległości. Pozytywnie należy również ocenić propozycję wprowadzenia limitu 60 dni na uregulowanie przez dużego kontrahenta jego zobowiązania wobec mniejszego podmiotu oraz 30 dni na zapłatę faktur przez instytucje publiczne. Należy zauważyć, że zazwyczaj duże podmioty mają większą płynność finansową niż małe i średnie przedsiębiorstwa. W przypadku mniejszych podmiotów otrzymanie płatności od kontrahenta nierzadko decyduje o przyszłości firmy.

Zaproponowane rozwiązania powinny więc mobilizować zobowiązanych i przynajmniej częściowo zapobiegać efektowi domina i piętrzeniu się zatorów płatniczych.

W Projekcie zaproponowano również, aby najwięksi podatnicy byli obowiązani do ujawniania swoich praktyk płatniczych przy rocznych sprawozdaniach. Pracodawcy RP zwracają uwagę, iż funkcjonujący od 1 lipca 2016 r. na mocy art. 193a Ordynacji podatkowej obowiązek bieżącego składania raportów z ksiąg i dokumentów księgowych (Jednolity Plik Kontrolny) powinien dostarczać administracji wszelkich informacji nt. dokonywanych przez podatników płatności. W przypadku jednak, gdyby obecnie funkcjonujący system JPK nie dawał możliwości generowania raportów nt. praktyk płatniczych przedsiębiorców, to należy dążyć do odpowiedniego zmodernizowania systemu w celu poprawienia jego efektywności. Do tego czasu, a przynajmniej w pierwszym roku obowiązywania nowych przepisów, Pracodawcy RP postulują odstąpienie od nakładania ujętej w projektowanym art. 13b ust. 1 ustawy o terminach zapłaty w transakcjach handlowych sankcji na osobę odpowiedzialną za przekazanie sprawozdania. Wynika to z faktu, iż przedsiębiorcy już teraz mierzą się z ogromną ilością obowiązków informacyjno-sprawozdawczych, których mnogość jest uciążliwa i utrudnia prowadzenie działalności. Przedsiębiorcy muszą zatem mieć czas na dostosowanie się do nowych obowiązków.

Reasumując, co do zasady przedstawiony projekt należy ocenić pozytywnie. Szanse na całkowite wyeliminowanie zatorów przy wykorzystaniu nowych rozwiązań są raczej mało prawdopodobne, jednakże niewątpliwie propozycja rządu jest krokiem w dobrym kierunku. Zatory płatnicze od lat bowiem utrudniają działalność przedsiębiorców, zwłaszcza tych z sektora mikro- i małych przedsiębiorstw, w przypadku których nieterminowa płatność lub brak płatności w ogóle może zadecydować o ich przyszłości. Proponowane rozwiązania powinny więc zniechęcać do podpisywania umów i kontraktów z terminami naruszającymi standardy handlowe. Jednocześnie Pracodawcy RP podkreślają, że należy odstąpić od nakładania sankcji na osobę odpowiedzialną za przekazanie sprawozdania przynajmniej w pierwszym roku obowiązywania nowych przepisów.  

Stanowisko jest również dostępne tutaj.