Gospodarka, siła, wizja
Zaufało nam 19 000 firm zatrudniających przeszło 5 000 000 pracowników

Badanie „Sytuacja ekonomiczna przedsiębiorstw w czasach koronawirusa” – kwiecień 2020 r.

3,6 punktu na 10 możliwych – tak polskie firmy oceniają swoją obecną kondycję, jak wynika z badania zrealizowanego przez Centrum Monitoringu Sytuacji Gospodarczej w pierwszej połowie kwietnia br. na grupie 500 firm. Ponad trzy czwarte ankietowanych przedsiębiorstw ma bufory płynnościowe na co najwyżej trzy miesiące. Prawie 70 proc. badanych firm uważa, że przepisy w zakresie instrumentów pomocowych są niejasne

Kluczowe wnioski z badania:

• 55,2 proc. respondentów negatywnie ocenia kondycję swoich firm (w skali 0-10 średnia ocen to 3,6)

• Firmy przewidują średni spadek przychodów o ok. 55 proc., a zatrudnienia – o ok. 15,5 proc.

• Małe, usługowe firmy mają bardzo duże problemy z płynnością finansową

• Przepisy zawarte w tzw. tarczy antykryzysowej są skomplikowane i biurokratyczne

• Kwestia terminu otwarcia gospodarki budzi ogromną niepewność polskiego biznesu

1. Respondenci oceniają kondycję swoich firm w skali od 0 do 10 na 3,6. Łącznie negatywne oceny sformułowało 55,2 proc. (oceny od 0 do 4). Z tego aż 16,4 proc. firm ocenia kondycję swojej firmy bardzo źle (0). Ale są również pozytywne oceny, łącznie to 18,9 proc. (oceny w przedziale od 6 do 10). Jedynie (lub aż) 1,1 proc. dało najwyższą ocenę (10, bardzo dobrze). Są więc branże i firmy, które w obecnej sytuacji radzą sobie całkiem dobrze, ale te firmy są w mniejszości.

2. Samozatrudnieni i mikro firmy gorzej oceniają kondycję swojej firmy, odpowiednio 2,9 i 3,4. W dużych firmach (zatrudniających powyżej 250 osób) średnia ocen jest nawet po stronie pozytywnej (5,3).

3. Spośród branż najgorsza kondycja jest w usługach dla ludności (kosmetyczne, fryzjerskie) - 2,2 i w turystyce, gastronomii - 1,7. Lepsze oceny są w handlu - 4,6, produkcji - 4,3 i budownictwie - 5,1.

4. Firmy gorzej od własnej sytuacji oceniają stan branży, czy całej gospodarki, tutaj ocena w skali 0-10 wyniosła odpowiednio: 3,0 i 2,9.

5. Zgodnie z oczekiwaniami, obecna kondycja firm jest zdeterminowana koronakryzysem. Aż 76,1 proc. respondentów uważa, że epidemia koronawirusa negatywnie wpłynęła na ich biznes. Średnia ocena w skali 0-10 to 2,4.

6. Większość firm (94 proc.) oczekuje spadku przychodów w kwietniu, średni (nie ważony) spadek ok. 55 proc. Ok. 88 proc. oczekuje zmniejszenia zatrudnienia, średnia deklarowana redukcja zatrudnienia to 15,5 proc.

7. Największe spadki przychodów są oczekiwane w małych firmach (72 proc. dla samozatrudnionych wobec 33 proc. w dużych firmach). Podobnie jest w przypadku redukcji zatrudnienia. Duże firmy średnio taka redukcję oczekują 7 proc., podczas gdy w mikrofirmach to 16,6 proc. Duży spadek zakładają też średnie firmy (50-249 zatrudnionych), tj. 15,3 proc. Ten segment stanowi duże zagrożenie dla gospodarki, gdyż dla średnich firm zakres instrumentów pomocowych jest dużo mniejszy i zwolnienia w takiej skali, jak oczekiwane, odbiłyby się dużym wzrostem bezrobocia.

8. Oczekiwany średni spadek zatrudnienia w maju to 18,5 proc. r/r, a dla przychodów to ok. 56 proc.

9. Najczęściej wskazywaną przyczyną złej sytuacji firm jest spadek popytu, dopiero na drugim miejscu jest zamknięcie gospodarki. Na trzecim miejscu jest są zatory płatnicze, co wskazuje, jak ważnym problemem jest płynność firm.

10. Ponad 3/4 firm ma bufory płynnościowe tylko co najwyżej na 3 miesiące, przy czym połowa z nich (tj. 38,3 proc. ogółu) nie przetrwa miesiąca. Ok. 10 proc. już utraciła płynność, 7 proc. przetrwa 2 tygodnie, a 21,1 proc. maksymalnie miesiąc. Ok. 8 proc. ma bufory na więcej niż pół roku.

11. Im mniejsza firma, tym większe problemy z płynnością. Wśród dużych firm ok. 59 proc. deklaruje bufory na ponad 3 miesiące. W przypadku samozatrudnionych i mikrofirm jest to tylko ok. 15 proc. W przypadku samozatrudnionych 27 proc. już utraciło płynność, a ok. 12 proc. nie przetrwa miesiąca. 46 proc. deklaruje, że może przetrwać od 1 do 3 miesięcy.

12. Najmniejsze bufory płynnościowe mają firmy z branży usług dla ludności, tj. kosmetyczne i fryzjerskie. Te firmy w planie otwierania gospodarki są na końcu, ale należy zakładać, że te firmy tak długo nie przetrwają. Podobnie jest z turystyką i gastronomią.

13. Najlepiej ocenianym instrumentem pomocowym jest umorzenie ze składek ubezpieczeniowych (81 proc. respondentów wskazało ten instrument). Kolejne są już rzadziej wskazywane. Ok. 44 proc. respondentów wskazuje na dopłaty do wynagrodzeń, a ok. 37 proc. na odroczenie zaliczek PIT.

14. Ponad 69 proc. wskazuje na niejasność przepisów w zakresie instrumentów pomocowych. Tarcza antykryzysowa jest zbyt skomplikowana. 56 proc. firm wskazuje też na nadmiar biurokracji, a 42 proc. na brak wsparcia ze strony urzędników.

15. Spośród instrumentów nie wprowadzonych przez rząd, a postulowanych przez organizacje pracodawców, firmy chcą uwolnienia VAT na split-payment, szerszego zakresu dopłat do wynagrodzeń i szerszego umorzenia składek na ubezpieczenia.

16. Firmy są zdezorientowane w zakresie daty powrotu sytuacji do normalności. Prawie 38 proc. nie wie, kiedy nastąpi otwarcie gospodarki. Ponad 26 proc. twierdzi, że będzie to później niż na początku lipca. Jest to raczej wyrazem rezygnacji, gdyż tak długie zamknięcie gospodarki może wywołać głęboką recesję. Jedynie ok. 5 proc. wskazuje na maj, 15 proc. na czerwiec, a 16 proc. na lipiec.

Tutaj znajdą Państwo prezentację wyników badania.

Podcast o wynikach badania CMSG z dr. Sławomirem Dudkiem, Głównym Ekonomistą Pracodawców RP i koordynatorem prac Centrum, można obejrzeć tutaj.

Zapis webinarium o badaniu można obejrzeć tutaj, a odpowiedzi ekspertów na pytania zadane w trakcie webinarium znajdą Państwo tutaj.

Powrót